241-260 Squat

Squat và Võ Thuật

Hãy nhìn một võ sĩ đánh đòn giỏi tung một cú đá và trông có vẻ như chân làm tất cả mọi việc. Không hề. Lực đi lên từ mặt sàn — qua chân trụ, hông và phần thân — còn cái chân chỉ là bộ phận cuối cùng chuyển động. Chuỗi truyền lực đó chính là thứ mà squat rèn luyện, và đó là lý do rất nhiều võ sĩ, ở những môn phái rất khác nhau, luôn giữ nó trong chương trình tập của mình.

Hãy bắt đầu từ điều hiển nhiên: sức mạnh thô của phần thân dưới. Squat đặt tải lên cơ đùi trước, cơ đùi sau và cơ mông, chính những cơ dẫn động một cú roundhouse trong Muay Thai, một cú đá xoay trong Taekwondo, hay một cú đấm bước tới mạnh mẽ trong quyền Anh. Một nền tảng khỏe hơn cho võ sĩ nhiều điểm tựa hơn để đẩy, và nhiều lực hơn để truyền lên theo chuỗi vào kỹ thuật. Đó là khác biệt giữa một cú đá chỉ chạm tới và một cú đá chạm tới thật nặng đô.

Nhưng thi đấu không chỉ là tạo ra lực — mà là tạo ra lực trong khi vẫn di chuyển và giữ được thăng bằng. Squat qua trọn biên độ dạy hông, đầu gối và cổ chân phối hợp cùng nhau, điều này chuyển hóa thành những pha đổi tấn nhanh, đổi độ cao và việc liên tục điều chỉnh vị trí mà các môn như Kung Fu và Capoeira đòi hỏi. Một võ sĩ vật cần đúng những phẩm chất ấy vì lý do khác: trong Judo hay Brazilian Jiu-Jitsu, một thế tấn thấp, vững chắc cùng khả năng nhận biết cơ thể tốt chính là thứ giúp bạn hóa giải một cú quật hoặc thực hiện một cú takedown, và tập squat nuôi dưỡng cả sức mạnh lẫn cảm giác về vị trí trọng tâm của bạn.

Sức bền cũng quan trọng. Một hiệp là quãng thời gian dài để liên tục tạo lực, và squat — vốn là một động tác phức hợp huy động các nhóm cơ lớn — đủ nặng đô để những set tập đều đặn dạy cơ thể tiếp tục làm việc trong trạng thái mệt mỏi. Vào cuối trận, khi kỹ thuật có xu hướng rã rời, chính nền thể lực đó thường là thứ còn trụ lại.

Điều hay ho là động tác này uốn theo môn thể thao dễ đến mức nào. Một huấn luyện viên có thể lên chương trình squat sâu để tăng biên độ, pistol squat để kiểm soát và giữ thăng bằng một chân, hoặc squat có tải để rèn lực thuần túy, rồi nhét chúng vào phần khởi động, khối tập sức mạnh, hay các vòng tập thể lực tùy theo nhu cầu của võ sĩ. Không cái nào trong số đó thay thế được thời gian trên thảm hay luyện đấm pad — kỹ năng vẫn được xây bằng cách luyện chính kỹ năng ấy — nhưng một phần thân dưới khỏe, linh hoạt và có thể lực tốt sẽ cho kỹ năng đó một cỗ máy lớn hơn nhiều để vận hành. Với một bài tập đơn giản đến thế, đó là quá nhiều thứ để trao cho một người tập võ.